Khủng hoảng chi phí sống ở Úc: bỏ khám bệnh để có tiền thuê nhà

Giữa bối cảnh chi phí năng lượng và nhà ở tăng vọt, nhiều người dân Úc đang phải đưa ra những lựa chọn nghiệt ngã: bỏ bữa, không đi khám bệnh, và tắt lò sưởi chỉ để giữ lại mái nhà trên đầu. Câu chuyện của họ vẽ nên một bức tranh đáng lo ngại về cuộc khủng hoảng chi phí sống tại một trong những quốc gia giàu có nhất thế giới.

Một khảo sát gần đây của nhóm chiến dịch Everybody’s Home đã phơi bày một sự thật đau lòng: rất nhiều người đang phải hy sinh việc đi lại, các bữa ăn và các cuộc hẹn y tế quan trọng để có đủ tiền trả tiền thuê nhà hoặc thế chấp. Như lời của một nhà vận động, “Những sự hy sinh như thế này có thể được mong đợi trong một cuộc chiến tranh hoặc đại dịch — chứ không phải hôm nay ở một trong những quốc gia giàu có nhất trên Trái đất.”

Bức tranh đáng báo động: cắt giảm nhu cầu cơ bản để trả tiền nhà

Câu chuyện của chị Meg ở Newcastle, NSW, là một minh chứng điển hình. Chị và bạn đời thường xuyên phải sống qua ngày bằng bánh mì nướng và mì gói vì không đủ tiền mua thực phẩm tươi sau khi đã trả tiền thuê nhà.

Không chỉ ăn uống, việc chăm sóc sức khỏe cũng bị gạt sang một bên. “Nha sĩ là một điều xa xỉ đối với chúng tôi, răng của chúng tôi sắp rụng hết rồi,” Meg chia sẻ với AAP. “Dinh dưỡng và chăm sóc sức khỏe không phải là hiện thực vào lúc này. Tôi không nghĩ mọi người hiểu được việc thực sự phải vật lộn và cảm giác mệt mỏi khi phải liên tục xin khất các hóa đơn nó mệt mỏi đến mức nào.”

Khảo sát trên 1.100 người cho thấy những con số đáng giật mình:

• Một nửa số người được hỏi phải hạn chế sử dụng máy sưởi và máy lạnh để đối phó với chi phí nhà ở.
• 42% đã bỏ qua các cuộc hẹn với bác sĩ.
• 38% cắt giảm việc lái xe.
• 30% phải dựa vào thẻ tín dụng hoặc các chương trình “mua trước, trả sau” để trang trải chi phí nhà ở.
• Cứ ba người thì có một người gặp khó khăn hoặc chậm thanh toán hóa đơn năng lượng trong năm qua.

Ảnh minh họa: Nhiều người phải sống trong những căn nhà lạnh lẽo, ẩm mốc do không dám dùng máy sưởi.

Sống trong những ngôi nhà kém chất lượng

Maiy Azize, phát ngôn viên của Everybody's Home, cho biết cuộc khủng hoảng nhà ở đang thay đổi cách sống của người Úc, dẫn đến những câu chuyện “đau lòng” về sự vật lộn. Bà kể lại: “Một người nói với chúng tôi rằng nhiệt độ trong nhà khiến cơn đau của họ khó kiểm soát, trong khi một người khác hạn chế tắm mỗi tuần một lần và giặt đồ mỗi tháng một lần để đủ tiền thuê nhà.”

Vấn đề không chỉ nằm ở giá thuê cao mà còn ở chất lượng nhà ở tồi tàn. Chị Meg, 38 tuổi, đang sống trong một ngôi nhà ván gỗ cũ không có vật liệu cách nhiệt, với những lỗ hổng trên trần và sàn nhà. “Khi trời nắng nóng, điều cuối cùng bạn muốn làm là vào bếp, hoặc khi trời bão và nước nhỏ giọt xuống trán nếu bạn muốn sử dụng lò nướng. Thật đáng xấu hổ,” chị nói.

Khảo sát cũng chỉ ra 90% người thuê nhà cho biết nhà của họ không có lớp cách nhiệt ở tường ngoài. Điều này khiến các hóa đơn năng lượng tăng vọt và người thuê nhà dễ bị bệnh do nhà quá nóng, quá lạnh hoặc đầy nấm mốc và ẩm ướt.

Ảnh minh họa: Bữa ăn hàng ngày bị thu hẹp lại chỉ còn những món rẻ tiền nhất.

Nguyên nhân sâu xa của cuộc khủng hoảng

Cuộc khủng hoảng này không xảy ra chỉ sau một đêm mà là kết quả của nhiều yếu tố tích tụ:

• Khủng hoảng nguồn cung nhà ở: Số lượng nhà mới được phê duyệt đã giảm mạnh, đặc biệt là căn hộ. Giá nhà trung bình ở Úc đã tăng hơn 400% trong 25 năm qua, gây áp lực khổng lồ lên thị trường bất động sản Úc.
• Chi phí sinh hoạt leo thang: Giá điện, gas, thực phẩm và xăng dầu đều tăng mạnh, trong khi mức tăng lương không theo kịp, bào mòn ngân sách của các hộ gia đình.
• Áp lực dân số và lãi suất: Việc mở lại biên giới sau đại dịch đã khiến dân số tăng nhanh, làm tăng nhu cầu nhà ở. Cùng với đó, chu kỳ tăng lãi suất trong giai đoạn 2022-2024 đã đẩy chi phí thế chấp lên cao, buộc nhiều chủ nhà phải tăng giá thuê.

Hệ lụy dài hạn về sức khỏe, kinh tế và xã hội

Việc phải lựa chọn giữa sức khỏe và chỗ ở đang gây ra những thiệt hại lâu dài. Việc bỏ qua các cuộc hẹn khám bệnh khiến các bệnh mãn tính như tim mạch, tiểu đường không được theo dõi, trong khi các vấn đề răng miệng ngày càng trở nên nghiêm trọng và tốn kém hơn để điều trị sau này.

Về mặt kinh tế, khủng hoảng nhà ở ước tính gây thiệt hại khoảng 10 tỷ AUD mỗi năm cho riêng nền kinh tế Sydney. Người lao động phải sống xa trung tâm, mệt mỏi vì di chuyển, làm giảm năng suất. Thiếu nhà ở giá phải chăng cũng cản trở người dân nhận việc làm tại Úc ở những khu vực đang cần lao động.

Cuộc khủng hoảng này cũng làm sâu sắc thêm sự bất bình đẳng xã hội, ảnh hưởng nặng nề nhất đến các nhóm dễ bị tổn thương như sinh viên, người có thu nhập thấp và người mới nhập cư. Nhiều sinh viên quốc tế phải cắt giảm bữa ăn và làm thêm nhiều giờ, ảnh hưởng đến sức khỏe và việc học. Các bạn có thể tham khảo các nhóm cộng đồng như VDS - Việc làm, Nhà Ở, Dịch Vụ, Du Học và Xe Cộ tại Úc để tìm kiếm sự hỗ trợ.

Ảnh minh họa: Khủng hoảng chi phí sống khiến ngày càng nhiều người phải tìm đến các tổ chức từ thiện.

Lối thoát nào cho cuộc khủng hoảng?

Các chuyên gia và tổ chức xã hội đang kêu gọi chính phủ hành động khẩn cấp. Các giải pháp được đề xuất bao gồm:

• Thiết lập tiêu chuẩn tối thiểu cho nhà cho thuê: Bắt buộc phải có cách nhiệt, chống ẩm, thông gió và hệ thống sưởi/làm mát cơ bản để đảm bảo sức khỏe cho người thuê.
• Nâng cao hiệu quả năng lượng cho nhà ở: Hỗ trợ cải tạo nhà cũ, đặc biệt là nhà cho thuê, để giảm hóa đơn tiền điện.
• Tăng nguồn cung nhà ở giá phải chăng: Đơn giản hóa thủ tục cấp phép và khuyến khích các dự án nhà ở xã hội.
• Hỗ trợ các nhóm dễ bị tổn thương: Cung cấp các khoản trợ cấp tiền thuê nhà và hóa đơn năng lượng cho những người thực sự cần.

Cuộc khủng hoảng chi phí sống không còn là vấn đề của riêng cá nhân nào mà đã trở thành một vết nứt trong kết cấu xã hội Úc. Nếu không có những biện pháp can thiệp mạnh mẽ và kịp thời, ngày càng nhiều người sẽ bị bỏ lại phía sau, buộc phải hy sinh sức khỏe và phẩm giá chỉ để có một nơi để gọi là nhà.