Úc đang tiến gần hơn tới xã hội không tiền mặt

Một quy định mới của chính phủ Úc nhằm bảo vệ quyền lợi người dùng tiền mặt lại đang làm dấy lên lo ngại rằng đất nước này có thể đang tiến nhanh hơn bao giờ hết tới một xã hội không tiền mặt. Dù mục tiêu được công bố là giúp người dân có thêm lựa chọn khi thanh toán, song các chuyên gia cảnh báo quy định này có thể vô tình đẩy nhanh quá trình chuyển đổi sang hình thức giao dịch điện tử toàn diện.

Không sử dụng tiền mặt để đảm bảo an toàn cho người dân hơn

Tại thị trấn miền núi Mitta Mitta thuộc bang Victoria, nơi điện lưới thường xuyên chập chờn, một sự cố mất điện kéo dài hơn sáu tiếng trong kỳ nghỉ Giáng sinh - Năm mới đã khiến tiệm bia gia đình Mitta Mitta Brewing Company rơi vào cảnh “đứng tim”. Nhờ có gỗ cho lò nướng pizza, gas cho bếp BBQ và đặc biệt là tiền mặt trong túi khách hàng, quán vẫn có thể tiếp tục phục vụ hàng chục thực khách trong suốt ngày mất điện. “Điện tắt đúng 11 giờ sáng, khi 30 khách đầu tiên bước vào. Nếu hôm đó không ai mang tiền mặt, chúng tôi đã mất hàng chục ngàn đô,” quản lý Jen Cabelka chia sẻ. Câu chuyện này cho thấy rõ, trong thời đại công nghệ chiếm ưu thế, tiền mặt vẫn là “phao cứu sinh” mỗi khi điện hoặc mạng gặp sự cố.

Trong mọi hoạt động đời sống, tiền mặt vẫn là phương tiện thanh toán quen thuộc và cần thiết

Theo Thống đốc Ngân hàng Dự trữ Úc Michele Bullock, dù việc người dân ngày càng ít sử dụng tiền mặt khiến chi phí duy trì hệ thống ATM và phân phối tiền tăng cao, nhưng tiền mặt vẫn là phần không thể thiếu trong hệ thống thanh toán, đặc biệt ở những vùng xa hoặc trong tình huống khẩn cấp. Chính phủ Albanese hiện đang đề xuất quy định “Cash Mandate”, yêu cầu các siêu thị và trạm xăng phải chấp nhận thanh toán bằng tiền mặt, trong khi doanh nghiệp có doanh thu dưới 10 triệu AUD mỗi năm sẽ được miễn trừ. Theo Trợ lý Bộ trưởng Ngân khố Daniel Mulino, đây là bước đi cân bằng nhằm vừa hỗ trợ người tiêu dùng, vừa giảm gánh nặng cho doanh nghiệp nhỏ.

Dù giao dịch điện tử phát triển, tiền mặt vẫn có vị trí không thể thay thế trong cuộc sống thường ngày

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia lại cho rằng quy định này có thể phản tác dụng. Nhà báo Jason Bryce, sáng lập nhóm vận động Cash Welcome, cho rằng “Cash Mandate” đang vô tình mở đường cho xã hội không tiền mặt, khi quy định không bao gồm các lĩnh vực thiết yếu như y tế, nhà ở hay hóa đơn tiện ích. Bên cạnh đó, việc ngân hàng và máy ATM đóng cửa liên tục khiến việc rút tiền ngày càng khó khăn, và một số cửa hàng có thể viện lý do “thiếu tiền lẻ” hoặc “không có ngân hàng gần” để từ chối nhận tiền mặt. Ông nhấn mạnh rằng, dù không phải ai cũng dùng tiền mặt hàng ngày, nhưng ai rồi cũng sẽ có lúc cần - từ mua hàng cũ trên Facebook Marketplace đến khi gặp tình huống khẩn cấp.

Giao dịch tiền mặt và điện tử cần song hành để đảm bảo hệ thống thanh toán vận hành hiệu quả và linh hoạt

Ở góc nhìn kinh tế, Giáo sư Richard Holden từ Đại học New South Wales cho rằng xã hội không tiền mặt là điều không thể tránh khỏi, bởi chi phí vận chuyển, lưu trữ và bảo hiểm tiền mặt tăng cao trong khi lượng giao dịch bằng tiền mặt giảm mạnh. Ngược lại, Giám đốc Martin Stirling của nhóm MGA Independent Retailers lại lo ngại rằng việc chỉ yêu cầu siêu thị và trạm xăng giữ tiền mặt có thể khiến những cơ sở này trở thành mục tiêu của tội phạm, khi nhiều vụ cướp và hành hung đã từng xảy ra tại các điểm kinh doanh có lượng tiền mặt lớn. Ông cho rằng nếu một quy định được thiết kế với mục đích tốt nhưng gây ra rủi ro ngược, chính phủ cần xem xét lại.

Vấn đề này hiện đang thu hút nhiều ý kiến trái chiều trong dư luận

Theo kế hoạch, quy định “Cash Mandate” sẽ được xem xét lại sau ba năm, nhưng cuộc tranh luận về việc nên duy trì hay loại bỏ tiền mặt chắc chắn còn kéo dài. Trong khi đó, với những vùng xa xôi như Mitta Mitta, nơi điện và mạng internet luôn bấp bênh, người dân vẫn tin rằng tiền mặt – thứ không cần pin, không cần tín hiệu và không cần mật khẩu – sẽ luôn là phương tiện giúp mọi thứ tiếp tục vận hành khi thế giới tạm ngưng.

Nguồn: 7 News