Cách tìm việc hợp pháp cho người Việt mới đến Úc nhanh
Tôi vừa đến Melbourne theo diện đoàn tụ và muốn tìm việc toàn thời gian. Làm sao nhận biết nơi tuyển dụng uy tín, trả lương đúng luật và có hợp đồng rõ ràng?
Chào chị Mai, khi mới đến Melbourne, chị nên tìm việc theo hướng “kiểm tra trước, nhận việc sau”, đặc biệt nếu công việc được giới thiệu qua mạng xã hội hoặc người quen. Dưới đây là các bước giúp chị nhận biết nhà tuyển dụng đáng tin cậy, mức lương đúng quy định và điều kiện làm việc rõ ràng.
1. Xác nhận quyền làm việc của mình
Trước khi nộp hồ sơ, chị nên kiểm tra điều kiện visa bằng hệ thống VEVO của Bộ Nội vụ Úc. Nếu visa của chị cho phép làm việc không giới hạn, chị có thể ứng tuyển công việc toàn thời gian. Nhà tuyển dụng được quyền yêu cầu bằng chứng về quyền làm việc nhưng không nên giữ hộ chiếu bản gốc của chị.
2. Kiểm tra thông tin doanh nghiệp
Một nơi tuyển dụng tương đối minh bạch thường cung cấp tên pháp lý của doanh nghiệp, địa chỉ làm việc, số điện thoại, email công ty và tên người quản lý. Chị có thể tra cứu ABN miễn phí tại ABN Lookup để xem doanh nghiệp có đăng ký và đang hoạt động hay không.
Cần thận trọng nếu người tuyển dụng:
- Không cho biết tên hoặc địa chỉ doanh nghiệp;
- Chỉ liên lạc qua tin nhắn và thúc giục chị nhận việc ngay;
- Yêu cầu đóng phí tuyển dụng, phí giữ chỗ hoặc chuyển tiền mua thiết bị trước;
- Đề nghị dùng tài khoản ngân hàng của chị để nhận hoặc chuyển tiền;
- Quảng cáo thu nhập rất cao nhưng không mô tả nhiệm vụ, giờ làm và cách tính lương;
- Yêu cầu làm thử nhiều giờ hoặc nhiều ngày không lương.
Làm thử không lương chỉ có thể phù hợp trong một số hoàn cảnh giới hạn, chẳng hạn để chứng minh kỹ năng trong thời gian cần thiết và dưới sự giám sát. Nếu chị thực hiện công việc tạo ra giá trị như một nhân viên bình thường, hãy kiểm tra với Fair Work trước khi đồng ý làm không lương.
3. So sánh mức lương với quy định hiện hành
Tại Úc, mức lương tối thiểu có thể phụ thuộc vào ngành nghề, loại công việc, độ tuổi, trình độ, hình thức full-time, part-time hoặc casual, cùng với ca tối, cuối tuần và ngày lễ. Vì mức lương được điều chỉnh theo thời gian, chị nên dùng Pay and Conditions Tool của Fair Work Ombudsman thay vì chỉ dựa vào con số do nhà tuyển dụng nói.
Chị có thể hỏi rõ công việc áp dụng award hoặc enterprise agreement nào, mức lương là trước thuế hay sau thuế, có bao gồm superannuation hay không, và các khoản phụ cấp được tính như thế nào. Việc trả tiền mặt không tự động là bất hợp pháp, nhưng chủ lao động vẫn phải khai báo, khấu trừ thuế khi áp dụng và cấp phiếu lương. Câu nói “trả cash nên thấp hơn mức luật định” là dấu hiệu đáng lo ngại.
4. Yêu cầu văn bản trước khi bắt đầu
Hợp đồng lao động bằng văn bản là cách tốt nhất để tránh tranh chấp. Chị nên đọc kỹ và giữ một bản có các nội dung sau:
- Tên pháp lý và ABN của doanh nghiệp;
- Chức danh, nhiệm vụ và địa điểm làm việc;
- Loại việc làm: full-time, part-time, casual hay contractor;
- Mức lương, chu kỳ trả lương, số giờ thông thường và cách tính làm thêm;
- Thời gian thử việc, ngày bắt đầu, quyền nghỉ phép và thời hạn báo nghỉ;
- Thông tin về superannuation, bảo mật và các khoản khấu trừ hợp pháp.
Nhân viên toàn thời gian thường có các quyền lợi theo National Employment Standards, nhưng quyền cụ thể còn tùy quan hệ lao động và văn bản áp dụng. Chị không nên ký giấy trống, tài liệu chưa hiểu hoặc hợp đồng ghi mình là “contractor” trong khi doanh nghiệp kiểm soát giờ làm, cách làm và đối xử với chị như nhân viên. Nếu tiếng Anh chưa tốt, hãy xin mang hợp đồng về đọc hoặc nhờ người độc lập giải thích.
5. Theo dõi lương và quyền lợi sau khi nhận việc
Chị nên lưu hợp đồng, bảng phân ca, tin nhắn, số giờ làm và sao kê ngân hàng. Nhà tuyển dụng nhìn chung phải cấp payslip trong vòng một ngày làm việc kể từ ngày trả lương. Phiếu lương nên thể hiện số giờ nếu liên quan, mức trả, tổng lương, khoản khấu trừ và superannuation. Chị cũng có thể kiểm tra tài khoản quỹ super định kỳ để bảo đảm khoản đóng góp được thực hiện theo quy định.
Nếu bị trả thiếu, không có payslip, ép hoàn lại một phần lương hoặc đe dọa vì đã hỏi quyền lợi, chị có thể liên hệ Fair Work Ombudsman. Cơ quan này có dịch vụ phiên dịch; chị cũng có thể gọi Translating and Interpreting Service theo số 131 450 để yêu cầu kết nối. Nếu có nguy cơ tức thời hoặc hành vi đe dọa nghiêm trọng, hãy liên hệ cơ quan khẩn cấp phù hợp.
6. Nơi tìm việc và cách sàng lọc tin tuyển dụng
Ngoài SEEK, Workforce Australia, LinkedIn và trang tuyển dụng trực tiếp của doanh nghiệp, chị có thể tham khảo mục việc làm tại Úc, theo dõi thông tin thị trường việc làm hoặc đăng nhu cầu tại mục cần tìm việc làm. Tin đăng trên bất kỳ nền tảng nào cũng cần được chị tự kiểm tra lại với doanh nghiệp và nguồn chính thức.
Để tham khảo cơ hội trong cộng đồng địa phương, chị có thể theo dõi trang Việc Làm tại Úc và nhóm việc làm tại Melbourne. Không gửi ảnh hộ chiếu, thông tin ngân hàng, mã đăng nhập hoặc mã xác minh cho người đăng tin; chỉ cung cấp thông tin cần thiết khi đã xác minh danh tính nhà tuyển dụng.
Tóm lại, trước ngày đi làm chị nên có ít nhất bốn thông tin: doanh nghiệp xác minh được, mô tả công việc rõ ràng, mức lương đã đối chiếu với Fair Work và thỏa thuận bằng văn bản. Đây là cách thực tế nhất để giảm rủi ro khi tìm việc toàn thời gian tại Melbourne.
Lưu ý: Nội dung trả lời chỉ mang tính chất tham khảo, không thay thế cho lời khuyên từ chuyên gia. Để có thông tin chính xác và phù hợp nhất với tình huống của bạn, hãy liên hệ với chuyên gia hoặc cơ quan chức năng có thẩm quyền.
Disclaimer: The content of this answer is for informational purposes only and does not replace professional advice. For accurate and personalized information regarding your situation, please consult with a qualified expert or the appropriate authorities.
