Australia phát hiện virus bại liệt trong hệ thống nước thải tại Perth

Vừa qua, cộng đồng người Việt tại Úc cũng như toàn thể người dân bang Tây Australia không khỏi xôn xao trước thông tin các quan chức y tế xác nhận virus bại liệt đã được phát hiện trong hệ thống nước thải tại thành phố Perth. Đây là một thông tin gây chú ý mạnh mẽ, bởi Australia đã được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công nhận loại trừ bệnh bại liệt từ năm 2000. Vậy thực hư câu chuyện này là như thế nào, mức độ nguy hiểm ra sao và chúng ta cần làm gì để bảo vệ bản thân và gia đình? Hãy cùng Báo Người Việt Tại Úc tìm hiểu chi tiết nhé.

Chi tiết về phát hiện và nguồn gốc virus

Vào giữa tháng 4 năm 2026, một thông báo từ Sở Y tế Tây Australia đã xác nhận việc phát hiện virus bại liệt tuýp 2 có nguồn gốc từ vaccine (vaccine-derived poliovirus type 2 - VDPV2) trong một mẫu nước thải. Điều đáng nói là mẫu này được lấy từ nhà máy xử lý nước thải Subiaco, một khu vực sầm uất ngay trung tâm thành phố Perth, nơi tập trung nhiều khách sạn, doanh nghiệp và nhà hàng với mật độ di chuyển cao.

Đây là lần đầu tiên sau hơn 50 năm, kể từ các đợt dịch vào những năm 1956 và 1960, loại virus này được ghi nhận tại Australia. Đất nước chuột túi không có ca lây nhiễm bại liệt trong cộng đồng nào kể từ năm 1972, một thành tựu y tế đáng tự hào. Phát hiện này, dù chỉ là trong nước thải, cũng đủ để dấy lên những câu hỏi về nguồn gốc và nguy cơ tiềm ẩn.

Ảnh minh họa: Nhà máy xử lý nước thải Subiaco, Perth.

Theo các chuyên gia, chủng virus được phát hiện là tuýp 2, có nguồn gốc từ vaccine bại liệt đường uống (OPV). Loại vaccine này chứa virus sống đã được làm suy yếu, và vẫn đang được sử dụng ở nhiều quốc gia trên thế giới như các nước châu Phi, châu Âu và nước láng giềng Papua New Guinea. Trong những trường hợp cực kỳ hiếm gặp, ở các cộng đồng có tỷ lệ tiêm chủng thấp, virus trong vaccine có thể biến đổi và có khả năng lây lan.

Tuy nhiên, các chuyên gia y tế hàng đầu tại Australia nhận định rằng nguồn lây nhiều khả năng nhất là từ một du khách quốc tế. Người này có thể đã được tiêm vaccine OPV ở nước ngoài, và trong quá trình du lịch đến Perth, đã đào thải virus qua đường phân ra môi trường. Đây là một trường hợp đơn lẻ, không phải là dấu hiệu của sự lây lan trong cộng đồng.

Đánh giá rủi ro và phản ứng của chính quyền

Ngay sau khi có thông tin, nhiều người đã tỏ ra lo lắng. Tuy nhiên, Tiến sĩ Clare Huppatz, Giám đốc Sở Y tế Tây Australia, đã lên tiếng trấn an dư luận. Bà nhấn mạnh rằng dù phát hiện này là "đáng chú ý", nó không tạo ra một mối đe dọa nghiêm trọng cho sức khỏe cộng đồng. Lý do là nhờ vào những nền tảng vững chắc mà Australia đã xây dựng trong nhiều thập kỷ.

• Tỷ lệ tiêm chủng cao: Hiện tại, tỷ lệ tiêm chủng vắc-xin bại liệt ở trẻ em tại Australia đạt đến 92%. Đây là một "hàng rào bảo vệ" vô cùng hiệu quả, ngăn chặn virus có cơ hội lây lan rộng rãi.
• Hệ thống vệ sinh hiện đại: Hệ thống xử lý nước thải và cung cấp nước sạch tiên tiến của Australia giảm thiểu tối đa nguy cơ virus từ nước thải có thể lây nhiễm cho con người.
• Giám sát dịch bệnh hiệu quả: Việc phát hiện virus trong nước thải chính là minh chứng cho thấy hệ thống giám sát y tế công cộng của Australia đang hoạt động rất tốt, có khả năng phát hiện mầm bệnh từ rất sớm.

Ông Kyle Hoth, Chủ tịch Hiệp hội Y khoa Australia chi nhánh Tây Australia, cũng đồng tình và xác nhận rằng chưa có bất kỳ ca bệnh hay ổ dịch nào được ghi nhận. Ông kêu gọi người dân không nên hoảng loạn. WHO cũng đang theo dõi sát sao tình hình để đảm bảo đây chỉ là một trường hợp đơn lẻ.

Để đảm bảo an toàn tuyệt đối, các biện pháp ứng phó đã được triển khai, bao gồm việc tăng cường xét nghiệm các mẫu nước thải tại nhiều địa điểm hơn trên khắp Perth. Đồng thời, các cơ quan y tế cũng gửi lời nhắc nhở đến cộng đồng về tầm quan trọng của việc tiêm chủng đầy đủ, đặc biệt là tiêm nhắc lại cho các nhóm có nguy cơ cao như nhân viên y tế hoặc những người sắp đi du lịch đến các vùng có dịch. Các thông tin về tin tức y tế luôn được cập nhật liên tục để người dân tiện theo dõi.

Hiểu đúng về bệnh bại liệt và vaccine

Hầu hết các ca nhiễm virus bại liệt không có triệu chứng hoặc chỉ biểu hiện triệu chứng nhẹ giống như cảm cúm. Chỉ có khoảng 1% số ca nhiễm dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng như liệt vĩnh viễn hoặc thậm chí tử vong. Chính vì sự nguy hiểm tiềm tàng này mà việc tiêm chủng phòng bệnh là vô cùng quan trọng.

Ảnh minh họa: Tiêm chủng là biện pháp hiệu quả nhất để phòng ngừa bệnh bại liệt.

Một điểm quan trọng cần làm rõ là loại vaccine bại liệt được sử dụng tại Australia là vaccine bất hoạt dạng tiêm (IPV). Loại vaccine này không chứa virus sống, do đó nó an toàn hơn và không có nguy cơ tạo ra các chủng virus có nguồn gốc từ vaccine như OPV. Đây là một lợi thế lớn trong việc duy trì trạng thái "sạch bóng" bệnh bại liệt của đất nước. Việc phát hiện lần này cũng là một lời nhắc nhở cho những ai có kế hoạch khám phá du lịch tại Úc, đặc biệt là những người đến từ các quốc gia vẫn còn lưu hành bệnh, cần kiểm tra kỹ lịch sử tiêm chủng của mình.

Vụ việc tại Perth là một lời nhắc nhở rằng trong một thế giới toàn cầu hóa, mầm bệnh có thể di chuyển xuyên biên giới một cách dễ dàng. Tuy nhiên, đây cũng là một minh chứng cho sức mạnh của một hệ thống y tế công cộng vững mạnh, với tỷ lệ tiêm chủng cao và công tác giám sát hiệu quả. Đối với cộng đồng, đây là lúc để chúng ta kiểm tra lại tình trạng tiêm chủng của bản thân và gia đình, tin tưởng vào các thông báo chính thức từ cơ quan y tế và giữ bình tĩnh. Các thành viên trong cộng đồng có thể tham gia nhóm Việc làm - Nhà ở & Dịch vụ tại Perth để cập nhật thêm các thông tin địa phương và thảo luận về vấn đề này.